Budowa bazyliki Św. Marka

Budowa bazyliki Św. Marka (Basilica di S. Marco) rozpoczęta w 829 r. trwała ponad dwieście lat w XI w. kościół przybrał dzisiejszy wygląd romańsko-bizantyjskiej świątyni, na planie greckiego krzyża. W XIII w. nad galerią górnego poziomu w centralnej arkadzie ustawiono zdobyte w Konstantynopolu cztery złocone antyczne rumaki. W XV w. dodano fasadzie ornamenty gotyckie, tworząc z niej jedyne w swoim rodzaju dzieło. Na sklepieniach przedsionka bizantynizujące mozaiki z XIII w. przedstawiają sceny ze Starego Testamentu. Po nierównej, zniszczonej jesiennymi i wiosennymi przypływami posadzce można dojść, obserwując grę świateł na mozaikach kopuł i arkad, do ołtarza skrytego za przegrodą w rodzaju ikonostasu, zwieńczonego figurami Chrystusa, Marii i dwunastu apostołów (XIV w.) za ołtarzem zaś znajduje się słynny Pala d’Oro, błyszczące złotem, kamieniami i emalią arcydzieło bizantyjskiego złotnictwa (1105). Skarbiec (wejście z prawej nawy przy transep- cie) posiada bogaty zbiór złotnictwa i rzemiosła artystycznego, przeważnie bizantyjskiego i gotyckiego. Wysoka dzwonnica S. Marco, której budowę rozpoczęto w 900 r. runęła w 1902 r., grzebiąc pod gruzami renesansową logettę Sansovina (1540) została jednak wraz z nią starannie odbudowana. Procurazie Nuove kończy gmach Libreria Vecchia ze zbiorami biblioteki S. Marco, której front tworzy zachodnią ścianę mniejszego placu tzw. Piozzetty, ograniczonej od południa promenadą Wybrzeża Słowian (R/vo degli Schiaroni), od wschodu zaś gotyckimi arkadami Pałacu Dożów (Palazzo Ducale).

Na Piazzetcie, na dwóch kolumnach z syryjskiego granitu, sprowadzonych z Konstantynopola w XIII w., wznoszą się rzeźby: św. Teodora (dawnego patrona miasta) i uskrzydlonego Iwa, symbolu św. Marka – nowego patrona. Między kolumnami wykonywano wyroki śmierci tu spadły głowy doży Marino Falieri i kondotiera Carmagnoli. Przylegający do bazyliki bogaty gotycki portal – Porta delia Carta – z późniejszą płaskorzeźbą przedstawiającą dożę Foscari klęczącego przed lwem św. Marka, jest głównym wejściem do Pałacu Dożów. Naprzeciw wejścia, z renesansowego podwórca prowadzą na piętro białe Schody Olbrzymów (Scala dei Giganti), strzeżone przez wielkie posągi Marsa i Neptuna (1554, projekt arch. Sansovino). Na ostatnim stopniu nowo wybranego dożę wieńczono złotą frygijską czapką na ścianie na wprost schodów widnieje marmurowa tablica upamiętniająca wizytę Henryka Walezego. Następne schody (Scala d’Oro) prowadzą do sal pałacu, m. in. Sala del Collegio, Sala del Senato, Sala delia Bussola, Sala del Maggior Consiglio, ta ostatnia ma złocony strop malowany przez Veronesa, Tintoretta i Palmę Mł. jej górny fryz zdobi 76 portretów dożów weneckich jeden z nich, naprzeciw wejścia, jest zasłonięty czarną tablicą z napisem „Hic est locus Marini Falieri decapitati pro criminibus” (to jest miejsce M.F., ściętego za popełnione zbrodnie). Rząd wspaniałych sal kończy wejście do więzień. Część z nich zwana pozzi (studnie) znajduje się poniżej poziomu wody, część zaś pod ołowianym dachem pałacu (fiiombi). Droga skazańców prowadziła przez Most Westchnień (Ponte dei Sospiri) z ażurowym okienkiem wychodzącym na wyspę S. Giorgio Maggiore.

Podobne wpisy